قزاقستان در یک نگاه
نام کشور : جمهوری قزاقستان ( تاریخ استقلال 16 دسامبر 1991)
وسعت : 2717300 کیلومتر مربع که از از این میان:
- 2669800 کیلومتر مربع خشکی؛
- 47500 کیلومتر مربع آبی می باشد.
جمعیت : 15340533 نفر (جولای 2008).
نرخ رشد جمعیت : 0.374 % (تخمین 2008)
زبان رسمی : طبق قانون اساسی زبان روسی زبا ن رسمی و زبان قزاقی زبان دولتی این کشور است .
پول ملی : تنگه ، هر 120 تنگه معادل یک دلار آمریکا ( ماه می 2007)
دین : 47 % مسلمان، 44% ارتدکسهای روسیه، 2 % پروتستان، 7 % سایر (برآورد سال 2008).
پایتخت : پایتخت قزاقستان شهر آستانا است که در مرکز جغرافیائی این کشور قرار دارد . نام پیشین آن آق ملا و در دوران شوروی سابق ثلیناگراد نام داشت. از تاریخ 10 ژوئن 1998 ( 20 خرداد 1377 ) پایتخت قزاقستان رسماً از آلماتی به آستانه منتقل گردید . جمعیت این شهر بر اساس آخرین آمار 2006 ، 600 هزار نفر میباشد .
آلماتی بعنوان پایتخت اقتصادی از اهمیت خاصی برخوردار می باشد . جمعیت آن 5/2 میلیون نفر است . اقداماتی در جهت تبدیل آلماتی به مرکز مالی آسیای میانه صورت گرفته است .
تعداد استانها : قزاقستان دارای 14 استان و82 شهر است که آلماتی با داشتن 5/2 میلیون نفر جمعیت پر جمعیت ترین شهر این کشور است. استانداران در قزاقستان که به آنها حکیم استان گفته می شود توسط رئیس جمهور منصوب میگردند.
تاریخ استقلال : قراقستان آخرین جمهوری شوروی سابق بود که پس از فروپاشی این کشور در تاریخ 16 دسامبر 1991 اعلام استقلال نمود . روز ملی این کشور 25 اکتبر است .
نوع حکومت : حکومت در قزاقستان جمهوری است و آقای نور سلطان نظربایف از زمان استقلال تا کنون ریاست جمهوری اینکشور را بر عهده دارد . دوره ریاست جمهوری 7 ساله است و هر شخصی میتواند فقط به مدت 2 دوره متوالی انتخاب شود .
دولت : اداره دولت در قزاقستان بر عهده نخست وزیر است . نخست وزیر توسط رئیس جمهور و با تائید پارلمان انتخاب میشود . هم اکنون آقای کریم ماسیم اف نخست وزیر اینکشور میباشد .
پارلمان : نظام پارلمانی قزاقستان شامل دو مجموعه " مجلس و سنا " میباشد که پارلمان مجلس و پارلمان سنا نامگذاری شده اند . تعداد نمایندگان مجلس 77 است که 67 نفر از طریق حوزه های انتخاباتی و توسط آراء مستقیم مردم و 10 نماینده دیگر نیز بعنوان سهم احزاب برترکه درصد آراء بیشتری را کسب نموده و بخود اختصاص میدهند برای یک دوره پنجساله انتخاب میشوند که این نمایندگان با رای غیر مستقیم مردم و توسط شورای مصلحت انتخاب میشوند . نحوه انتخاب اعضای این شورا بدین صورت میباشد که از هر استان و شهرهای عمده و پایتخت دو نماینده تعیین میگردند و هفت نماینده دیگر از طرف رئیس جمهور و عموماً از بین کارشناسان امور حقوقی برای یک دوره 4 ساله برگزیده میشوند و تعداد نمایندگان سنا 47 نفر است . آخرین انتخابات پارلمانی قزاقستان با حضور ناظران بین المللی در سپتامبر 2004 برگزار گردید .
واحد پول : از تااریخ 15 نوامبر 1993 قزاقستان با پشتوانه ذخایر طلای خود به ارزش 729 میلیون دلار اقدام به انتشار پول ملی خود " تنگه " نمود . در آغاز هر دلار آمریکا معادل 68/4 تنگه بود ولی پس از آن به رقم 85 تنگه رسید و با آزادسازی نرخ ارز در مارس 1999 در اینکشور ، دفعتاً ارزش تنگه سقوط چشمگیر داشت و هر دلار آمریکا با 120 تنگه مبادله میشد. با حمایتهایی که دولت از پول ملی نموده از آن تاریخ تا کنون ارزش پول قزاقستان نسبتاً ثابت مانده و در حال حاضر هردلار حدوداً معادل 124 تنگه میباشد .
اوضاع اقتصادی قزاقستان :
قزاقستان دومین کشور بزرگ جمهوری های سابق شوروی بعد از کشور روسیه می باشد. این کشور از منابع طبیعی و معدنی بسیار غنی برخوردار می باشد. قزاقستان یکی از معدود کشورهایی است که تقریبا بطور کامل جدول مندلیف را از لحاظ منابع زیر زمینی و معادن دارا می باشد. در بخش کشاورزی کشت غلات و دامپروری نقاط قوت اقتصادی این کشور می باشد وحدودا سالیانه معادل 20 میلیون تن انواع غلات را برداشت می نماید.
فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 و متعاقبا کاهش تقاضا برای تولیدات سنتی صنایع سنگین قزاقستان اقتصاد این کشور را با رکود روبرو کرد. این وضعیت در سال 1994 وخیم تر از سالهای قبل گردید. دولت قزاقستان برای برون رفت از این کسادی در سالهای 97-1995 اصلاحات اقتصادی و برنامه خصوصی سازی را سرعت بخشید. این امر شروع انتقال سرمایه از بخش دولتی به بخش خصوصی و نتیجتا رشد دو رقمی اقتصاد کشور را در سالهای 21-2000 را فراهم آورد. این رشد در سالهای 7-2002 به 8 % بطور متوسط در سال رسید. کارشناسان فاکتورهای مهم را رشد اقتصادی، برداشت بسیار خوب از زمینهای کشاورزی و سرمایه گذاری کشورهای خارجی دانستند.
- تولید ناخالص داخلی (سرانه قدرت خرید): 168.2 میلیارد دلار (برآورد 2007)؛
- تولید ناخالص داخلی (بر اساس خساب رسمی ارز): 103.8 میلیارد دلار(برآورد 2007)؛
- فرخ رشد واقعی تولید ناخالص داخلی: 8.5 درصد (برآورد 2007)؛
- درآمد سرانه (per capitan incom): 11.000 دلار (برآورد 2007)؛
تولید ناخالص داخلی بر اساس بخشهای مختلف:
- کشاورزی 5.8 % (برآورد 2007)؛
- صنعت 39.4 % (برآورد 2007)؛
- خدمات 54.8 % (برآورد 2007)؛
- تعداد نیروکار: 8.229 میلیون نفر (برآورد 2007)؛
تعداد نیروی کار در بخشهای مختلف:
- کشاورزی 32.5 % (برآورد 2007)؛
- صنعت 18 % (برآورد 2007)؛
- خدمات 49.8 % (برآورد 2007)؛
- نرخ بیکاری: 7.3 % (برآورد 2007)؛
- درصد باسوادی : 5/97 %.
جمعیت زیرخط فقر: 7.3 % . لازم به ذکر می باشد این رقم در سال 2005 معادل 19 % بود.
نرخ تورم: 10.8 %. نرخ تورم در سال 2005 معادل 7.4 % برآورد شده بود.
- تولیدات بخش کشاورزی:
غلات (بیشتر گندم بهاره و جو)، پنبه و دام.
- تولیدات بخش صنعت:
نفت، گاز، اورانیوم، زغال، زغال سنگ، منگنز، گروفیت، مولیبدن، قلع، روی، مس، تیتانیوم، بوکسیت، طلا، نقره، فسفات، سولفور، آهن، استیل، تراکتور و سایر ماشین آلات کشاورزی، موتور برق، کودهای کشاورزی و ... ... ...
میزان تولید برق : 76.34 میلیارد کیلو وات (برآورد 2007 )؛
میزان مصرف برق : 76.43 میلیارد کیلو وات (برآورد 2007 )؛
صادرات برق : 3.7 میلیارد کیلو وات (برآورد 2007 )؛
واردات برق : 4 میلیارد کیلو وات (برآورد 2007 )؛
میزان تولید نفت : 1.355 میلیون بشکه در روز (برآورد 2007 )؛
میزان مصرف نفت : 234 هزار بشکه در روز (برآورد 2007 )؛
حجم ذخائر نفتی ثابت شده: 9 میلیارد بشکه (برآورد 1 ژانویه 2006)؛
صادرات نفت : 1 میلیون بشکه در روز؛
میزان واردات نفت: 113.600 بشکه در روز؛
تولید گاز طبیعی: 16.69 میلیارد متر مکعب (برآورد 2007 )؛
مصرف گاز طبیعی: 8.4 میلیارد متر مکعب (برآورد 2007 )؛
ذخائر گاز طبیعی اثبات شده: 1.7 تریلیون متر مکعب (برآورد 1 ژانویه 2006 )؛
صادرات گاز طبیعی: 15.27 میلیارد متر مکعب (برآورد 2007 )؛
واردات گاز طبیعی: 3.951 میلیارد متر مکعب (برآورد 2007 )؛
حجم ذخائر ارزی و طلا : 17.63 میلیارد دلار (31 دسامبر 2007)؛
نوسانات نرخ ارزی (تنگه در برابر هر دلار): 142.13 (سال 2000)، 146.74 (سال 2001)، 153.28 (سال 2002)، 149.58 (سال 2003)، 136.04 (سال 2004)، 132.88 (سال 2005)، 125.24 (سال 2006)، 122.55 (سال 2007)، 119.8 (سال 2008).
حجم تجارت خارجی : 81.56 میلیارد دلار (سال 2007 )؛
ارزش کل صادرات : 48.35 میلیارد دلار (fob سال 2007)؛
- اقلام عمده صادراتی: نفت و محصولات نفتی 59 % ، انواع فلزات 19 % ، محصولات شیمیایی 5 % ، ماشین آلات 3 % ، غلات، گوشت، پشم، سنگ آهن، محصولات معدنی، کودهای کشاورزی، سنگ مس 14 % .
شرکای تجاری: چین 15.6 % ، آلمان 11.5 % ، روسیه 11.5 % ، ایتالیا 7.3 % ، فرانسه 6.8 % (برآورد 2007) سایر کشور 47.3 % .
ارزش کل واردات : 33.21 میلیارد دلار (fob سال 2007)؛
- اقلام عمده وارداتی: ماشین آلات صنعتی و تجهیزات مربوطه، تولیدات فلزی، پوشاک، انواع مواد غذایی و لبنی، دارو، تجهیزات پزشکی، میوه و تره بار، انواع شکلات، انواع ماشین آلات راه سازی، انواع ماشین آلات کشاورزی، انواع اتومبیل، تجهیزات برقی، انواع مصالحه ساختمانی، تنباکو و ... ... ... .
تراز بازرگانی خارجی : 15.1 میلیارد دلار (برآورد 2007)؛
میزان بدهی خارجی: 96.36 میلیارد دلار (برآورد 2007)؛
سهم سرمایه گذاری خارجی مستقیم داخل کشور: 40.16 میلیارد (برآورد 2007)؛
سهم سرمایه گذاری خارجی مستقیم خارج از کشور: 3.97 میلیارد دلار.
کد پول کشور قزاقستان: تنگه (Tenge KZT) .
حجم مبادلات تجاری ایران و قزاقستان : بر اساس آمار واصله از سازمان آمار قزاقستان حجم مبادلات تجاری میان ایران و قزاقستان با احتساب سوآپ نفت و اقلام ترانزیتی در سال 2006 معادل حدود 2 میلیارد دلار بوده است . به مبادلات مذکور ، تجارت چمدانی ، صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران به قزاقستان ( راهسازی ، برج سازی ، و .... در قزاقستان ) میبایست افزوده شود . در سال مذکور حدود 100 میلیون دلار خدمات فنی و مهندسی از ایران به قزاقستان صادر گردیده است. این رقم در 6 ماهه اول 2008 بالغ بر 250 میلیون دلار گردید.
صادرات قزاقستان به ایران : اهم کالاهای صادراتی قزاقستان به ایران را دستگاهها و ماشین آلات دست دوم ، آهن قراضه ، فلزات رنگی و غلات تشکیل میدهد .
نحوه اخذ ویزا: جهت اخذ ویزا از کشور قزاقستان طرف ایرانی می بایست حتی الامکان دعوتنامه ای از یکی از شرکتهای قزاقی داشته باشد تا بتواند برای ویزا اقدام نماید.
هزینه ویزا: هزینه ویزا معادل 60 دلار امریکایی باشد.
نکته: کلیه بازرگانان ایران که عازم کشور قزاقستان می باشند در صورت داشتن قصد اقامت بیش از 5 روز در آن کشور حتما می بایست ورود خود را از طریق هتل و یا با راهنمایی سفارت ایران در اداره پلیس شهر اقامت خود ثبت کنند. در غیر این صورت قادر به خروج از کشور نخواهند بود و با جریمه سنگینی روبرو خواهند شد.